Ana Sayfa / BANKACILIK / TAKASBANK Nedir? Verdiği Hizmetler Nelerdir?

TAKASBANK Nedir? Verdiği Hizmetler Nelerdir?

Takasbank Nedir? Temel amacı ilgili mevzuat çerçevesinde takas ve saklama hizmeti vermenin yanında finansal ve iktisadi faaliyetleri gerçekleştirerek ülke piyasasındaki rekabet gücünü arttırmak olan Takasbank ’ın merkezi takas ve bankacılık lisanları bulunmaktadır. Takasbank hem çok sayıda piyasa hizmet vermekte hem de çok sayıda piyasa işletmektedir.

Takasbank Nedir? Hizmet Verdiği Piyasalar Neler?

  • Borçlanma Araçları Piyasası: Takasbank, Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası’ nda gerçekleştirilen işlemlerin takasını sonuçlandırır. Döviz ödemeli kıymetlerin takası en az 1 iş günü valörlü gerçekleşirken Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası’ nda yapılan takas işlemleri aynı günde gerçekleşir.
  • Pay Piyasası: Takasbank, Pay Piyasası’ nda gerçekleştirilen işlemlerin takasını işlemin yapıldığı günü izleyen ikinci iş gününde alış ve satışlat netleştikten sonra Teslim Karşılığı Ödeme ilkesini dikkate alarak kaydi gerçekleştirir.
  • Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası: Takas Merkezi olan Takasbank, borsada işlem gören sözleşmelerin takasını gerçekleştirmektedir.
  • Kıymetli Madenler Piyasası: Takasbank, Kıymetli Madenler Piyasası’ nda gerçekleştirilen nakit takas ve teminat işlemlerinden sorumludur.
  • Elektrik Piyasası: Takasbank, Elektirik Piyasası’ nda ödemelerin zamanında ve doğru bir şekilde yapılması, teminat mekanizmasının işletilmesi, piyasadaki nakit akışının devamlı olarak sağlanması hususunda piyasa işletmecisi ve piyasa katılımcıları arasında uzlaştırmacı rolünü üstlenir.
  • Ticaret Borsaları ve Lisans Depoculuk-Elektronik Ürün Senetleri: Elektronik Ürün Senedi ticaret borsalarıyla sözleşmeli, lisanlı depolar tarafından Elektronik Kayıt Kurallarına uygun olarak oluşturulur, Merkezi Kaydi Sistemde yatırımcılar adına açılan hesaplarda izlenir. Elektronik Ürün Senetlerinin takası, aracı kuruluş ve müşteri hesapları arasında nakit transferi ve eşanlı kıymet sağlayan Takasbank Şartlı Virman Sisteminde yapılır.
  • Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri: Bu işlemler kapsamında alınan teminatlar, Takasbank aracılığıyla müşteri bazında takip edilebilmektedir.

Takasbank’ın İşletilen Piyasaları

  • Takasbank Para Piyasası: Takasbank Para Piyasası, fon ihtiyacı ya da fazlası olan üyelerin talep ve tekliflerinin karşılaşmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir para piyasasıdır. Takabank Para Piyasasına üye olabilecek kuruluşlar:
    • Aracı Kurum ve Bankalar
    • Sigorta ve Emeklilik Şirketleri
    • Emekli Yardım Sandıkları
    • Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
    • Bireysel Emeklili Tasarruf ve Yatırım
    • Varlık Yönetim Şirketleri
    • Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Doğal Üyesi
    • Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde Tanımlanan Kurumlar
  • Ödünç Pay Piyasası: Takasbank tarafından belirlenen tür, miktar ve günlerde teminat göstererek ödünç almak ya da ödünç vermek isteyen aracı kurum ve bankalar ile bu kurumların müşterilerinin talepleri ve tekliflerinin karşılaşmasını sağlayan piyasadır. Ödünç Pay Piyasasında Takasbank ödünç alan karşı ödünç veren, ödünç verene karşı ise ödünç alan konumundadır.
  • Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu: Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu sistemlerinin entegre bir şekilde çalışmasına olanak sağlayarak takasın ve saklamasının tam otomasyonlu gerçekleşmesine ve yatırım fonu katılma belgelerinin fon kurucuları tarafından platformdaki mevcut dağıtım kuruluşları aracılığıyla satılma ve alınmasına imkan veren elektronik bir merkezi platformdur.

Takasbank Nedir? Verdiği Hizmetler Nelerdir?

  • Nakit Kredi: Takasbank tarafından aracı kurumlara semaiye piyasasındaki işlemlerinde işlevsellik ve rahatlık sağlamak, takas borçlarının erken kapatılmasıyla takas alacaklarında erken faydalanmalarını sağlamak ve piyasalara derinlik kazandırmak amacı ile nakit kredi kullandırılmaktadır.
  • Merkezi Karşı Taraf: Merkezi Karşı Taraf hizmetinde Takasbank satıcıya karşı alıcı, alıcıya karşı satıcı konumundadır ve hizmet verdiği alanlardaki işlemlerin takasının tamamlanmasını garanti fonu, tahsis edeceği sermaye ve teminat ile taahhüt eder.
  • Saklama Hizmetleri: Saklama Hizmetleri Takasbank’ ın ana fonksiyonlarından biridir. Bu hizmet kapsamında çeşitli başlıklarda saklama ve hak kullanım hizmetleri sunulmaktadır.
  • Taputakas Hizmeti: Taputakas hizmetiyle mülkiyet hakkı ve alım satım bedelinin el değiştirmesinde alıcı ve satıcının karşılaşabileceği herhangi bir olumsuzluğun önlenmesi, iki taraf için de güvenli ve çağdaş bir altyapı sağlanması ve zaman, maliyet ve işgücü anlamında avantaj yaratılması amaçlanmıştır. Taputakas hizmeti kapsamında gayrimenkul ile satış bedelinin eş zamanlı el değişimi, tarafların güven sorunlarının, nakit taşıma risklerinin ortadan kaldırılması ve düşük maliyetli hızlı transferlerin yapılması sağlanmaktadır.
  • Bireysel Emeklilik Sistemi Hizmetleri: Bu hizmette Takasbank bireysel emeklilik şirketlerine karşı saklayıcı sıfatındadır. Katılımcıların fon payları Takasbank ile katılımcılar tarafından izlenebilmektedir.

Takasbank’ın Verdiği Diğer Hizmetler

  • Teminat Vekilliği: Takasbank, konut kredisi veren ve bu krediyi fonlayan kuruluş arasındaki anlaşmayı dikkate alarak müşterilerin kredi dosyalarını teminat vekili sıfatıyla saklar, teminat ve hesap yönetimi hizmeti verir.
  • Fon Değerleme ve Raporlama: Takasbank, Bireysel Emeklilik Fonları ve Kolektif Yatırım Kuruluşlarının varlıklarına değerleme, mutabakat, kontrol hizmeti; Sermaye Piyasası Kuruluna ise raporlama hizmeti vermektedir.
  • Numaralandırma: Takasbank; hisse senetleri, sertifikalar, devlet tahvili, vadeli işlem ve fonksiyon sözleşmeleri, yatırım fonları, endeksler, borsa fonları, emtialar, elektronik ürün senetleri, emeklilik fonları ve diğer menkul kıymetler için ilk iki harfi TR olan ve 12 hanedan oluşan menkul kıymet tanımlama kodu olan ISIN tahsis etmektedir.
  • Veri Yayın: Yatırım fon ya da ortaklarının Takasbank ile gerçekleştirmiş oldukları bildirimler ve bunların yanında kurumsal yatırımcıların konsolide bakiye bilgileri Sermaye Piyasası Kurulu izni ile veri dağıtım şirketlerine verilir.
  • Nakit Muhabirliği: Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu’ nun gerçekleştirdiği temettü ödem, bedelli sermaye artırımı ve sermaye piyasası araçlarının ifa ve kupon ödemesi gibi işlemlerde nakit muhabir sıfatıyla hizmet vermekte ve Merkezi Kayıt Kurulu ile koordineli görev yapmaktadır.
  • Yerli/Yabancı Para Ödeme ve Transferi: Takasbank gerçekleştirdiği takas, kredi ve teminat faaliyetlerinin bir parçası olarak yerli para ödeme ve transfer işlemlerinin yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu hizmet kapsamında aracı kuruluşlar Takasbank hesaplarından elektronik ortamda ya da yazılı talimat ile kendi hesaplarına veya diğer kuruluşların hesaplarına nakit transferi yapabilirler.

- Bir önceki yazımız olan Findeks Karekodlu Çek Nedir? başlıklı makalemizde Karekodlu Çek Raporu İçeriği, Karekodlu Çeke Nasıl Sahip Olunur? ve Karekodlu Çekin Faydaları hakkında bilgiler verilmektedir.

Benzer Yazılar

vefat eden kişinin borcunu kim öder?

Vefat Eden Kişinin Borcunu Kim Öder?

Vefat Eden Kişinin Kredi Borcunu Kim Öder? Yaşamını yitirmiş bir borçlu için vefat eden kişinin …


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir